Almennar upplýsingar

• Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (AGS)

Ísland er stofnaðili að Alþjóðagjaldeyrissjóðnum (International Monetary Fund – IMF). Sjóðurinn hefur það hlutverk að auka samvinnu milli ríkja og tryggja stöðugleika alþjóðlega fjármálakerfisins með því að fylgjast með gengi gjaldmiðla og greiðslujöfnuði milli ríkja heims. Stofnunin hefur það einnig að markmiði að minnka atvinnuleysi og auka hagvöxt. Í kjölfar bankahruns gerðu Ísland og AGS með sér samstarfsáætlun 19. nóvember 2008, sem lauk með 6. endurskoðun áætlunarinnar 26. ágúst 2011.

• Evrópusambandið (ESB)

Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu 16. júlí 2009. Hlutverk efnahags- og viðskiptaráðuneytisins í aðildarviðræðunum varðar helst gjaldmiðilsmál, hagtölur og ýmis mál tengd EES-samningnum, t.d. fjármálaþjónustu, samkeppnismál og frjálsa för fjármagns. Jafnframt sendir ráðuneytið framkvæmdastjórn ESB árlega skýrslu um þróun efnahagsmála á ensku, svokallað Pre-Accession Economic Programme.

• Norræna ráðherranefndin

Opinbert samstarf Norðurlanda fer fram á vettvangi Norðurlandaráðs og Norrænu ráðherranefndarinnar. Norðurlandaráð er samstarfsvettvangur þingmanna en Norræna ráðherranefndin samstarfsstofnun ríkisstjórna Norðurlanda. Þrátt fyrir að nafnið gefi annað til kynna fer samstarfið fram í mörgum ráðherranefndum.

Ráðuneytið tekur þátt í samstarfi á vettvangi Norrænu ráðherranefndarinnar vegna málaflokka ráðuneytisins.

• EFTA
  

  Fríverslunarsamtök Evrópu (EFTA) Í dag eru aðildarríki Fríverslunarsamtaka Evrópu (European Free Trade Association - EFTA) fjögur: Ísland, Lichtenstein, Noregur og Sviss. EFTA starfar einkum á tveimur sviðum. Annars vegar hafa Ísland, Noregur og Lichtenstein samvinnu við ESB á grundvelli samningsins um Evrópska efnahagssvæðið. Hins vegar starfar EFTA að eflingu fríverslunar við ríki utan ESB.
  Vegna aðildar Íslands að EFTA tekur ráðuneytið þátt í samstarfi EFTA þjóðanna á þeim sviðum sem falla undir verkefnasvið ráðuneytisins.

• OECD
  

  Efnahags- og framfarastofnun Evrópu (OECD) Ísland var meðal stofnríkja Efnahags- og framfarastofnunar Evrópu (Organisation for Economic Co-operation and Development - OECD). Markmið OECD er þríþætt: Að ná sem mestum og varanlegum hagvexti og sem hæstu atvinnustigi í aðildarríkjunum, að stuðla að almennri efnahagsþróun jafnt í aðildarríkjunum sem utan þeirra og að leggja sitt að mörkum til vaxtar og þróunar heimsviðskiptanna. Þátttaka Íslands nær til um 200 ólíkra efnisþátta innan stofnunarinnar þ. á m. samskipti á sviði verslunar, fiskvinnslu, vísinda og tækni, stjórnsýslu, landbúnaðar, umhverfismála og samgangna. Ráðuneytið annast framkvæmd gjaldeyrissamþykkta OECD fyrir Íslands hönd en þær eru bindandi fyrir aðildarlöndin.

• Alþjóðaviðskiptastofnunin (WTO) 

  Ísland er stofnaðili að Alþjóðaviðskiptastofnuninni (World Trade Ogranization - WTO) sem myndar lagalegan og stofnanalegan ramma utan um hið fjölþjóðlega viðskiptakerfi. Grundvallarmarkmið stofnunarinnar er að auka frjálsræði og tryggja réttaröryggi í heimsviðskiptum og stuðla þar með að hagvexti og efnahagslegri þróun. Starfssvið WTO lýtur einkum að endurbættum GATT-samningi um vöruviðskipti (GATT 1994) en er þó ekki einskorðað við það enda eru alls 29 samningar í umsjá stofnunarinnar, þ.á.m. samningar um landbúnað, þjónustuviðskipti, hugverkaréttindi og lausn deilumála. WTO er ætlað að hafa eftirlit með framkvæmd þessara samninga, vera vettvangur fjölþjóðlegra samningaviðræðna á viðskiptasviðinu, leysa viðskiptadeilur sem upp kunna að koma milli samningsaðila og taka viðskiptastefnu þeirra til skoðunar með reglubundnum hætti.

       Ráðuneytið tekur þátt í samstarfi á vettvangi WTO vegna málaflokka ráðuneytisins.

• EBRD 

  Endurreisnar og þróunarbanki Evrópu var stofnaður árið 1991 og er Ísland meðal rúmlega 60 landa sem hlut eiga í honum. Meginhlutverk bankans er að stuðla að umbreytingum frá miðstýrðum áætlunarbúskap fyrrverandi austantjaldsríkja og ríkja í Mið – Asíu yfir í opin hagkerfi sem um leið eflir hag- og lýðræðisþróun þessara landa.
  
  Tækin sem bankinn hefur yfir að ráða í þessu sambandi eru fyrst og fremst fjármagn til endurreisnar og þróunar í formi láns eða hlutafjár. Bankinn hefur einnig stutt þróun í átt til umbreytingar eða einkavæðingar ríkisfyrirtækja og fyrirtækja á sveitarstjórnarstigi, s.s. á sviði vatnsveitna. Einnig er möguleiki að fjármunum sé veitt til afmarkaðra ráðgjafaverkefna á    vegum bankans. Stjórn bankans sinnir stefnumótun hans og er stjórnin skipuð fulltrúum þeirra landa sem hlut eiga. Starfsemi bankans og dagleg stjórn hans er hins vegar falin framkvæmdastjórn bankans.

• Alþjóða hugverkastofnunin (WIPO)  
  

  (World Intellectual Property Organization - WIPO) telst til sérstofnana Sameinuðu þjóðanna. Hlutverk stofnunarinnar er að efla vernd hugverka og alþjóðlegt samstarf á því sviði. Stofnunin sér um rekstur fjölmargra alþjóðlegra samninga um hugverkaréttindi og skráningu hugverkaréttinda, jafnt á sviði uppfinninga og iðnhönnunar sem bókmennta og lista.

  
  Einkaleyfastofa, sem er undirstofnun ráðuneytisins, og menningar- og menntamálaráðuneyti fara með málefni WIPO á Íslandi og fylgjast með starfinu á alþjóðavettvangi.

• Eureka
• Rammasamningur SÞ um loftslagsbreytingar
• Sameinuðu þjóðirnar
• Samstarf við Eystrasaltslöndin (BSS, Council of the Baltic Sea Staes)