Úrskurðir kærunefndar lausafjár- og þjónustukaupa
Úrskurður í máli nr. 5/2004
I. Málsmeðferð kærunefndar.
Með bréfi, dags. 27. mars sl. beindi X, hér eftir nefndur álitsbeiðandi, erindi til nefndarinnar vegna ágreinings við Y ehf, hér eftir nefndur gagnaðili.
Í samræmi við ákvæði 2. mgr. 9. gr. reglugerðar nr. 565/2001 um kærunefnd lausafjár- og þjónustukaupa var gagnaðila gefinn kostur á að koma á framfæri við nefndina sjónarmiðum sínum og kröfum.
Nefndin sendi beiðni álitsbeiðanda til umsagnar og barst svarbréf gagnaðila hinn 9. ágúst 2004. Áður hafði verið óskað eftir frekari gögnum frá álitsbeiðanda og sendi hann nefndinni viðbótargögn 17. maí 2004. Gagnaðila var gefinn kostur á að tjá sig um kröfur og gögn álitsbeiðanda. Með bréfi dagsettu 9. ágúst sl. barst bréf frá gagnaðila þar sem hann setur fram sín sjónarmið í málinu. Álitsbeiðanda var gefinn kostur á að tjá sig um athugasemdir gagnaðila og barst bréf álitsbeiðanda hinn 27. ágúst sl. Að gagnaöflun lokinni var málið tekið til úrlausnar á fundi nefndarinnar hinn 28. september 2004.
II. Helstu málsatvik og ágreiningsefni.
Ágreiningur málsaðila lýtur aðallega að því hvort álitsbeiðandi geti krafist endurgreiðslu innborgunar sem hann hafði áður greitt gagnaðila vegna kaupa á bifhjóli eða hvort álitsbeiðanda beri að greiða gagnaðila það tjón sem hann fyrir vegna ætlaðra vanefnda álitsbeiðanda.
Álitsbeiðandi leitaði til gagnaðila með kaup á Harley Davidson bifhjóli í huga. Samningar tókust á milli aðila og var samið um að álitsbeiðandi myndi greiða kr. 287.000.- sem innborgun á heildargreiðsluna. Gagnaðili hugðist flytja inn bifhjólið frá Kanada. Dráttur varð á því að bifhjólið yrði afhent. Þegar gagnaðili tilkynnti álitsbeiðanda að hjólið væri tilbúið í Kanada ákvað álitsbeiðandi að rifta kaupunum sökum greiðsludráttar af hálfu gagnaðila og auk þess sem breytingar hefðu orðið á upphaflegu verði. Gagnaðili endurgreiddi álitsbeiðanda kr. 143.500.- eða helming innborgunarinnar en hélt eftir afganginum og kvaðst greiða hann þegar tækist að selja bifhjólið í Kanada. Byggir álitsbeiðandi á því að gagnaðili hafi vanefnt samning þeirra og krefst þess að fá endurgreitt afganginn af innborgunni sem gagnaðili hélt eftir, kr. 143.500,-. Þessu til stuðnings leggur álitsbeiðandi fram afreikning frá Y ehf. dagsettan 24.10.2003 og kemur upphæð endurgreiðslu fram þar.
Gagnaðili kvað álitsbeiðanda hafa pantað Harley Davidson bifhjól hjá sér árið 2003. Álitsbeiðandi hafi samþykkt uppgefið kaupverð og greitt inn það með greiðslu upp á kr. 287.000.- þann 12. febrúar 2003. Gagnaðili hafði síðar tilkynnt álitsbeiðanda að bifhólið væri tilbúið í Kanada, einhverju síðar en upphaflega hafði verið samið um. Gagnaðili óskaði eftir frekari greiðslu auk þess sem hann fór fram á hækkun á kaupverði vegna hækkunar á gengi kanadíska dollarsins. Gagnaðili segir álitsbeiðanda hafa neitað að greiða, m.a. vegna hækkunar kaupverðs og að sambærilegt bifhjól væri ódýrara í Bandaríkjunum. Gagnaðili bauðst til að fella niður eigin álagningu þannig að kaupverðið yrði það sama og upphaflega hefði verið samið um. Álitsbeiðandi samþykkti ekki þetta tilboð gagnaðila. Þá hafi gagnaðili endurgreitt álitsbeiðanda hluta innborgunarinnar kr. 183.500.- hinn 22. október 2003 þrátt fyrir að gagnaðili hafði ekki talið að sér væri skylt að endurgreiða fyrr en bifhjólið hefði selst í Kanada. Gagnaðili kveður sig hafa orðið fyrir tjóni þar sem álitsbeiðandi hafi fyrst látið vita að hann vildi rifta kaupunum þegar gagnaðili hafði þegar keypt bifhjólið. Gagnaðili hafi því setið uppi með hjólið og orðið að selja það í Kanada. Þegar loksins hafði tekist að selja hjólið hafi hann tapað á viðskiptum við álitsbeiðanda u.þ.b. kr. 385.000,-. Gagnaðili óskar eftir áliti nefndarinnar á því hvort hann hafi heimild til þess að krefja álitsbeiðanda um það tap sem hann hefur orðið fyrir.
Í bréfi álitsbeiðanda dagsettu 27. ágúst sl. gerir hann athugasemdir við tjón það sem gagnaðili telur sig hafa orðið fyrir. Telur álitsbeiðandi slíkt málinu óviðkomandi enda fjalli það um vanefndir vegna upphaflegrar pöntunar sinnar á bifhjóli. Þá setur álitsbeiðandi fram nýja kröfu í bréfi þessu er lýtur að því að Y ehf. leggi fram gögn frá erlendum viðskiptaaðila félagsins er staðfesti að innborgun álitsbeiðanda í febrúar 2003 hafi borist hinum erlenda aðila á sama tíma. Aðrar athugasemdir lúta að því að Y ehf. hafi ekki haft nægilega kunnáttu eða þekkingu á viðskiptum til þess að taka að sér verk það sem samið var um. Þá greinir álitsbeiðandi frá því að hann hafi sjálfur farið utan og fest kaup á samskonar söluhlut og um var samið milli aðila.
III. Forsendur.
Samkvæmt 63. gr. laga um neytendakaup nr. 48/2003 þá gilda lögin aðeins um þá kaupsamninga sem takast eftir gildistöku laganna sem var 1. júní 2003. Það er ekki með öllu ljóst hvenær nákvæmlega samningur komst á milli aðila en fullvíst er þó að það var a.m.k. í síðasta lagi 12. febrúar 2003 þegar álitsbeiðandi greiðir hina umdeildu innborgun. Ótvírætt er því að lög nr. 50/2000 um lausafjárkaup taka til kaupsamningins, sbr. þágildandi 4. gr. laganna.
Ágreiningur málsaðila lýtur að viðskiptum þeirra vegna kaupa álitsbeiðanda á bifhjóli frá gagnaðila. Álitsbeiðandi kveður gagnaðila hafa vanefnt samning milli aðila vegna greiðsludráttar og að hafa krafist hærra kaupverðs en upphaflega var samið um. Álitsbeiðandi krefst þess að gagnaðili endurgreiði honum alla þá upphæð sem hann hafði áður greitt vegna kaupanna.
Gagnaðili kveður á móti að álitsbeiðandi hafi vanefnt samninginn. Álitsbeiðanda hefði verið í lófa lagið að rifta kaupunum áður en gagnaðili hefði verið búinn að greiða fyrir hjólið í Kanada. Gagnaðili kveður álitsbeiðanda hafa einungis rift þar sem unnt var að kaupa sambærilegt bifhjól ódýrara í Bandaríkjunum. Gagnaðili endurgreiddi hins vegar hluta samkvæmt kröfu álitsbeiðanda, jafnvel þótt hann hafi álitið að honum bæri engin skylda til þess. Gagnaðili kveður sig hafa orðið fyrir tjóni vegna viðskiptanna við álitsbeiðanda og krefst þess að honum verði bætt tjón sitt að fullu vegna vanefnda álitsbeiðanda.
Álitsbeiðandi rifti kaupunum vegna greiðsludráttar og breytinga á kaupverði en hafði áður greitt inná heildargreiðsluna. Hann krafðist þess að gagnaðili endurgreiddi honum áðurnefnda innborgun. Gagnaðili endurgreiddi hluta innborgunar eftir að álitsbeiðandi hafði rift kaupsamningnum en hélt eftir hluta þar til tekist hefði að selja bifhjólið. Aðila greinir raunar á um hve mikið var endurgreitt en gögn styðja fullyrðingu álitsbeiðanda þess efnis að endurgreiðsla hafi numið helmingi af innborgun, eða 143.500. Álitsbeiðandi krefst þess að gagnaðili endurgreiði að fullu þá innborgun sem hann hafði áður greitt. Óumdeilt er að afhending bifhjólsins dróst fram yfir umsaminn tíma. Einnig er ekki ágreiningur um að gagnaðili hafi krafist hækkunar á kaupverði bifhjólsins. Hins vegar skortir öll gögn um efni samningsins, t.d. hvert var kaupverð, hvenær átti að afhenda bifhjólið og hvenær það var tilbúið til afhendingar. Ekki er hægt að álykta um eðli greiðsludráttarins, þar sem öll gögn þar að lútandi skortir en greiðsludráttur leiðir ekki skilyrðislaust til þess að heimilt sé að rifta kaupum. Þar sem einnig skortir öll gögn um fjárhæðir kaupsamningsins er ekki hægt að álykta um riftunarheimild á grundvelli breytinga á verði og hvort slíkt hafi verið heimilt. Þessi skortur á sönnunargögnum af hálfu áltisbeiðanda leiðir til þess að nefndinni er ófært að meta hvort rétt sé að verða við kröfum hans. Er kröfu hans því hafnað.
Þá ber að geta þess sérstaklega, vegna kröfu álitsbeiðanda um framlagningu gagna, að nefndin hefur ekki vald til þess að skylda annan hvorn aðila til þess að verða við slíkri kröfu.
Gagnaðili óskaði eftir áliti nefndarinnar hvort honum væri heimilt að innheimta hjá álitsbeiðanda það tjón sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna viðskiptanna. Til þess að kærunefndinni sé unnt að taka afstöðu til erinda aðila er nauðsynlegt að krafa sé skýr og afmörkuð þannig ótvírætt sé hvers sé krafist. Bréf gagnaðila má skilja svo að hann sé aðeins að óska álits nefndarinnar á því hvort honum sé heimilt að krefja álitsbeiðanda um ætlað tjón. Gagnaðili rökstyður kröfu sína ekki með þeim hætti að unnt sé að taka rökstudda afstöðu til hennar og aukinheldur er ekki gerð krafa um tiltekna fjárhæð. Í ljósi þessa er nefndinni ekki annað fært en að hafna þeirri kröfu einnig.
IV. Niðurstaða
Það er niðurstaða nefndarinnar að hvorki álitsbeiðanda né gagnaðila hafi tekist að sýna fram á að rétt væri að fallast á kröfur þeirra. Er því kröfum beggja aðila hafnað.
Reykjavík, 30. september 2004.
Pétur Örn Sverrisson,
Tómas Sigurðsson,
Ólöf Embla Einarsdóttir.
