Álit í máli 8/2004

3.5.2006

Álit kærunefndar lausafjár- og þjónustukaupa

Mál 8/2004

Þann 26. nóvember 2004 tók nefndin við álitsbeiðni frá X, hér eftir nefndur álitsbeiðandi, vegna ágreinings hans við Y ehf., hér eftir nefnt gagnaðili. Í kjölfarið sendi nefndin erindið til gagnaðila til umsagnar og barst svar frá honum þann 15. mars 2005. Af hálfu nefndarinnar var ákveðið að óska eftir frekari skýringum frá álitsbeiðanda og var það gert með bréfi dagsettu 5. september 2005 og barst svar álitsbeiðanda við þeirri beiðni þann 15. september 2005. Með heimild í 2. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 565/2001 um kærunefnd lausafjár- og þjónustukaupa kallaði formaður nefndarinnar eftir mati Z, byggingameistara, á málinu. Þann 10. mars 2006 sendi nefndin gagnaðila álit matsmannsins og óskaði eftir athugasemdum fyrir 17. mars. Engar athugasemdir bárust frá gagnaðila.

II. Helstu málsatvik, ágreiningsefni og kröfur.

Þann 2. maí 2002 fékk álitsbeiðandi tilboð frá gagnaðila í smíði á sólskála úr PVC-U einingum á svalir íbúðar sinnar og hljóðaði tilboðið upp á kr. 321.158. Einingarnar voru sniðnar eftir máli sem álitsbeiðandi hafði látið ... smið mæla fyrir sig og teikningu sem hann rissaði upp. Þegar á reyndi kom í ljós að einingarnar pössuðu ekki og greindi aðila á um í hverju vandinn lægi. Álitsbeiðandi leit svo á að einingarnar hefðu ekki verið smíðaðar í samræmi við teikninguna en gagnaðili þvertók fyrir það, sagði enga leið að skilja teikninguna öðruvísi en gert hefði verið og tók fram að teikningin hefði verið ófullkomin. Lágu samskipti aðila nú niðri um hríð.

Í ágúst 2003 setti álitsbeiðandi sig í samband við gagnaðila og óskaði eftir því að eitthvað yrði gert í málinu þar sem einingarnar væru sér ónothæfar. Þann 13. október 2003 gerði gagnaðili álitsbeiðanda nýtt tilboð sem hljóðaði upp á að álitsbeiðandi greiddi kr. 120.000 og að einingarnar yrðu eign gagnaðila. Þessu tilboði tók álitsbeiðandi og að beiðni gagnaðila sendi álitsbeiðandi nú sniðmát (skapalón) af málinu sem ... smiður smíðaði fyrir hann, að sögn álitsbeiðanda, eftir sömu málum og upphaflega voru send. Að þessu sinni gekk allt að óskum og einingarnar pössuðu. Álitsbeiðandi greiddi fyrir nýju einingarnar með tveimur greiðslum, kr. 60.000 þann 7. nóvember 2003 og kr. 60.000 þann 9. febrúar 2004 og var seinni greiðslan greidd með fyrirvara.

Þann 27. október 2004 sendu Neytendasamtökin gagnaðila bréf þar sem fram koma kröfur álitsbeiðanda um endurgreiðslu á kr. 120.000 þar sem hann telur að mistök gagnaðila ástæðu þess að smíðin tókst ekki í fyrra sinnið. Af þeim sökum hafi honum ekki borið að greiða fyrir seinni einingarnar. Bréfi Neytendasamtakanna var svarað af hálfu gagnaðila þann 29. október. Þar kom fram það álit gagnaðila að smíðað hefði verið eftir nokkuð skilmerkilegri teikningu sem útilokað væri að skilja á annan veg en gert hefði verið en að teikningin hefði verið ófullkomin. Hins vegar hefði verið ákveðið að koma til móts við álitsbeiðanda með því að smíða allar einingarnar upp á nýtt fyrir þriðjung af kostnaðarverði. Álitsbeiðandi hafi á þeim tíma þakkað gagnaðila fyrir drengskap í viðskiptum. Segir gagnaðili málinu lokið af sinni hálfu og að ekki muni orðið við kröfum af neinu tagi varðandi það.

Neytendasamtökin báðu álitsbeiðanda um skýringar á því hvers vegna fyrri einingarnar pössuðu ekki. Álitsbeiðandi svaraði með bréfi dagsettu 20. nóvember 2004 og þar kemur fram að málin á fyrri og seinni einingunum hafi verið þau sömu en að álitsbeiðandi sem leikmaður geti ekki að öðru leyti lagt mat á teikningarnar. Í tilviki fyrri eininganna hafi efri einingarnar hins vegar verið alltof langar og neðri einingarnar alltof stuttar.

Þann 26. nóvember 2004 var óskað eftir áliti kærunefndar á málinu og um málsmeðferð hennar vísast til kafla I. Að beiðni formanns nefndarinnar var óskað eftir því að Z, byggingameistari, legði mat á hvort teikningin sem upphaflega var send væri nægilega skýr til að hægt væri að smíða sólstofu eftir henni. Niðurstaða hans var eftirfarandi: ,,Teikningin (rissið) var ekki nógu nákvæm og ítarleg til að hægt væri að smíða eftir henni. Það vantar fleiri málsetingar, t.d. dýpt á svölum mælt frá húsi í láréttri línu við útbrún á svalahandriði og hæð húss mælt frá sama punkti upp undir þakklæðningu til að hægt væri að finna réttan halla á þakrömmum. Ég tel að aðilar sem tóku að sér smíði á sólskálanum hefðu átt að óska eftir betri teikningu og nákvæmari málsetningu svo að smíði gæti gengið eðlilega fyrir sig."

Fyrir kærunefndinni gerir álitsbeiðandi kröfu um að gagnaðili endurgreiði sé kr. 120.000. Gagnaðili segir hins vegar að málinu sé lokið af sinni hálfu og hafnar því að verða við kröfum af neinu tagi.

III. Forsendur.

Ágreiningsefni aðila snýst um heimild gagnaðila til að krefja álitsbeiðanda um kr. 120.000 vegna nýsmíði eininga í stað annarra sem áður höfðu verið smíðaðar eftir máli en pössuðu ekki þegar á reyndi.

Þegar samningur aðila var gerður, þann 2. maí 2002, giltu lög um lausafjárkaup nr. 50/2000, hér eftir skammstöfuð kpl. Í 2. gr. kpl. segir að lögin gildi um pöntun hlutar sem búa skal til þegar sá sem pantar lætur ekki í té verulegan hluta efnis til framleiðslunnar. Samkvæmt samningi aðila skyldi gagnaðili smíða einingar í sólskála á svalir íbúðarhús álitsbeiðanda. Að mati nefndarinnar fellur umræddur samningur undir gildissvið 2. gr. kpl. og þar af leiðandi lítur nefndin svo á að beita beri ákvæðum kpl. við úrlausn ágreinings aðila.

Fyrst skal vikið að 1. mgr. 17. gr. kpl. en ákvæðið er svohljóðandi: Söluhlutur skal, hvað varðar tegund, magn, gæði, aðra eiginleika og innpökkun, fullnægja þeim kröfum sem leiðir af samningi. Jafnframt segir í b lið 2. mgr. 17. gr. að ef annað leiði ekki af samningi skuli söluhlutur henta í ákveðnum tilgangi sem seljandi vissi eða mátti vita um þegar kaup voru gerð, nema leiða megi af atvikum að kaupandi hafi ekki byggt á sérþekkingu seljanda og mati hans eða hafi ekki haft sanngjarna ástæðu til þess. Í 3. mgr. 17. gr. kpl. segir loks að söluhlutur teljist gallaður ef hann er ekki í samræmi við þær kröfur sem fram koma í 1. og 2. mgr.

Ljóst er að umræddar einingar pössuðu ekki og lítur nefndin svo á að þar af leiðandi hafi þær ekki verið í samræmi við samning aðila og ekki hentað í þeim tilgangi sem seljandi vissi um þegar kaup voru gerð. Einingarnar hafi því verið gallaðar.

Í 1. mgr. 30. gr. kpl. er að finna almennt ákvæði um galla. Ákvæðið er svohljóðandi: Ef söluhlutur reynist gallaður og gallinn er hvorki sök kaupanda né stafar af aðstæðum sem hann varða getur kaupandi samkvæmt ákvæðum 31.-40. gr. krafist úrbóta, nýrrar afhendingar, afsláttar, riftunar og skaðabóta ásamt því að halda eftir greiðslu kaupverðs samkvæmt ákvæði 42. gr. Réttur kaupanda til skaðabóta fellur ekki niður þótt hann geri aðrar kröfur eða þótt ekki sé unnt að halda slíkum kröfum fram.

Samkvæmt 1. mgr. 30. gr. er úrbótaréttur kaupanda vegna galla háður því að gallinn sé hvorki sök kaupanda né stafi af aðstæðum sem hann varða. Í því tilviki sem hér um ræðir kom teikningin frá álitsbeiðanda og því eðlilegt að nefndin meti hvort galli eininganna sé þar af leiðandi sök hans eða stafi af aðstæðum sem hann varða. Álitsbeiðandi er einstaklingur sem fékk smið til að taka mál vegna eininganna fyrir sig og gera teikningu. Teikning smiðsins var afar einföld en hún var send til gagnaðila sem í framhaldinu smíðaði eftir henni. Að mati nefndarinnar vegur uppruni teikninganna ekki þyngra en það að gagnaðili hefur atvinnu sína af því að smíða sérsniðnar einingar eftir teikningum. Gera verði þær kröfur til slíks aðila að hann gæti þess að unnið sé eftir fullnægjandi teikningum í hvert sinn.

Eins og fram hefur komið óskaði nefndin eftir því við Z, byggingameistara, að hann legði mat á hvort teikningin sem upphaflega var send hefði verið nægilega skýr til að hægt væri að smíða sólstofu eftir henni. Niðurstaða hans var í stuttu máli sú að gagnaðili hefði átt að óska eftir betri teikningu og nákvæmari málsetningu.

Með vísan til alls framanritaðs lítur nefndin svo á að álitsbeiðandi hafi með réttu krafist nýrrar afhendingar á einingunum sem gagnaðili smíðaði en samkvæmt 2. mgr. 34. gr. kpl. getur kaupandi krafist nýrrar afhendingar ef galli er verulegur. Þar sem ný afhending skal fara fram á kostnað seljanda er það niðurstaða nefndarinnar að krafa gagnaðila um kr. 120.000 greiðslu vegna nýju eininganna hafi ekki verið réttmæt.

IV. Niðurstaða.

Y ehf., gagnaðili, endurgreiði X,  álitsbeiðanda, kr. 120.000.

Reykjavík, 11. apríl 2006

_____________________________

Ólöf Embla Einarsdóttir

_____________________________ _____________________________

Anna Guðrún Árnadóttir Íris Ösp Ingjaldsdóttir