Álit í máli 3/2005

3.5.2006

Mál 3/2005

I. Málsmeðferð.

Þann 21. júlí 2005 tók nefndin við álitsbeiðni frá X og Y hér eftir nefnd einu lagi álitsbeiðendur, vegna ágreinings þeirra við Zehf., hér eftir nefnt gagnaðili. Þann 16. ágúst sendi nefndin gagnaðila bréf og óskaði eftir athugasemdum hans. Bárust þær með bréfi dagsettu 25. ágúst. Nefndin sendi álitsbeiðendum athugasemdir gagnaðila með bréfum dagsettu 2. september og bárust þær nefndinni með bréfi dagsettu 8. september. Þann 23. september sendi nefndin gagnaðila svör álitsbeiðenda og óskaði eftir athugasemdum hans. Bárust þær með bréfi dagsettu 3. október. Nefndin sendi álitsbeiðendum athugasemdir gagnaðila með bréfum dagsettum 7. nóvember. Þann 31. janúar 2006 sendi nefndin gagnaðila bréf og óskaði eftir skjallegum sönnunum á fullyrðingum hans um ólöglegar breytingar á húsum álitsbeiðenda en nefndinni hafði skilist sem svo að gagnaðili teldi framangreint þess valdandi að ekki hafi verið unnt að vinna umsamið verk fyrir álitsbeiðendur. Þann 1. febrúar 2006 sendi nefndin álitsbeiðendum bréf og óskaði eftir að þeir legðu fram gögn sem þeir höfðu vísað til í bréfum sínum og þeir sögðu sanna að gagnaðili hefði samþykkt að milliveggjum væri raðað með mismunandi hætti í húsum álitsbeiðenda. Jafnframt var farið þess á leit við hluta álitsbeiðenda að þeir veittu upplýsingar um hvort þeir hafi látið bakfæra endurgreiðslu sem gagnaðili lét framkvæma þann 26. júlí 2005. Þann 1. febrúar sendu álitsbeiðendur nefndinni bréf þar sem gerðar voru athugasemdir við bréf nefndarinnar til gagnaðila þann 31. janúar 2006 og gerðar voru kröfur um rökstuddan úrskurð frá nefndinni eigi síðar en 10. febrúar. Þann 2. febrúar barst nefndinni svarbréf frá álitsbeiðendum vegna bréfs nefndarinnar frá 1. febrúar og þann 10. febrúar barst nefndinni svarbréf frá gagnaðila vegna bréfs nefndarinnar frá 31. janúar 2006.

II. Helstu málsatvik og ágreiningsefni.

Aðilum ber í veigamiklum atriðum ekki saman um atvik mála og verður þeim því líst í tvennu lagi, þ.e. annars vegar frásögn álitsbeiðenda og hins vegar frásögn gagnaðila.

Álitsbeiðendur lýsa málsatvikum með þeim hætti að í byrjun júní 2005 hafi þeir samið við gagnaðila um að gera teikningar vegna fyrirhugaðra breytinga á fasteignunum ............ Einn samningur hafi verið gerður fyrir hvort hús og til málamynda hafi uppgefið verð verið kr. 62.250 fyrir hvort hús en heildarverð þjónustunnar hafi í raun verið kr. 162.250 fyrir hvort hús. Þann 3. júní greiddi annað parið í hópi álitsbeiðenda kr. 62.250 og þann 7. júní greiddi hitt parið í hópi álitsbeiðenda kr. 62.250.

Álitsbeiðendur segja að húsin tvö séu ákaflega svipuð og nær alveg í samræmi við teikningar sem liggi fyrir hjá embætti byggingarfulltrúa. Nýrra raunteikninga hafi fyrst og fremst verið þörf vegna breytts fyrirkomulags á geymslum í báðum húsum, þ.e. hvor íbúð hefði hvaða geymslurými, vegna stærra hurðarops milli eldhúss og borðstofu á aðalhæð ...... og breyttri skipan innbyggðra svefnherbergisskápa á ........ Fyrir þennan litla mun á húsunum segja álitsbeiðendur að gagnaðili hafi metið, að lokinni vettvangsskoðun sem framkvæmd hafi verið áður en skrifað var undir samningana, hæfilega þóknun kr. 10.000. Jafnframt segja álitsbeiðendur að raunteikningar séu forsenda þess að hægt verði að ganga frá nýjum eignaskiptasamningi fyrir ...... og endurskoða hann fyrir ......... Einnig segja álitsbeiðendur að byggingafulltrúi krefjist þess að raunteikningar liggi fyrir þegar farið er í umfangsmiklar breytingar og viðbætur á eldri húsum. Hvað varðar viðbyggingar á rishæð húsanna segja álitsbeiðendur að um sé að ræða sama grunn og sama ytra skipulag. Grunnur innra skipulags sé einnig eins, salerni og lögnum eins fyrir komið en milliveggjum raðað öðruvísi.

Þann 10. júní segja álitsbeiðendur að hvort par álitsbeiðenda hafi greitt gagnaðila reikningslaust kr. 50.000, samtals kr. 100.000, en engin gögn hafa verið lögð fram því til staðfestingar. Sama dag afhenti gagnaðili álitsbeiðendum afrakstur vinnu sinnar sem álitsbeiðendur lýsa sem drögum að raunteikningum og byggingarnefndarteikningum. Telja álitsbeiðendur að teikningarnar séu í miklu ósamræmi við raunverulegt ástand húsanna og muni ekki koma að neinu gagni við væntanlegar framkvæmdir. Í bréfi dagsettu 4. júlí 2005 skoruðu álitsbeiðendur á gagnaðila að bæta úr þeim annmörkum sem þau töldu vera á vinnu gagnaðila. Gerðu álitsbeiðendur miklar athugasemdir við nýteikningar af stækkun húsanna og raunteikningar en athugasemdir álitsbeiðenda eru í 25 liðum.

Í júlí leituðu álitsbeiðendur til Neytendasamtakanna og eftir tilraun til að ná sáttum milli aðila í málinu bentu samtökin álitsbeiðendum á kærunefndina. Fyrir nefndinni gerðu álitsbeiðendur kröfu um að gagnaðili ynni verkið í samræmi við samning aðila eða greiði skaðabætur sem svari til þess sem kostar að fela það faglærðum þriðja aðila.

Gagnaðili lýsir málsatvikum með þeim hætti að einn álitsbeiðenda hafi leitað til sín vegna hönnunar á rishæð á hús sitt við ...... Gagnaðili hafi gert honum tilboð sem nefndum álitsbeiðanda hafi þótt of hátt. Umræddur álitsbeiðandi hafi þá óskað eftir tilboði frá gagnaðila fyrir sig og nágranna sinn sem ætti húsið við ...... Húsin væru nánast eins og því væri nóg að hanna rishæð ofan á annað húsið og afrita þá teikningu fyrir hitt húsið. Að sögn gagnaðila sagðist eigandi ..... eiga teikningar af húsinu á tölvutæku formi sem spara myndi töluverða teiknivinnu fyrir gagnaðila. Kveður gagnaðili eiganda ..... hafa tjáð sér um óverulegar breytingar á húsinu sem gagnaðili lofaði að líta á gegn sérstakri greiðslu. Allt framangreint hafi að sögn gagnaðila verið forsendur þess lága verðs sem fram komi í samningi aðila. Rétt er að taka fram að álitsbeiðendur hafna því alfarið að þeir hafi átt tölvutækar teikningar af húsunum.

Gagnaðili segir að eigandi ..... hafi síðan ekki skilað inn teikningum á tölvutæku formi, sem hafi verið forsenda þess að hægt væri að standa við umsamið verð, heldur hafi álitsbeiðendur afhent sett af gömlum teikningum sem þeir sögðu að væru réttar. Gagnaðili segist hafa bent þeim á að rétta leiðin væri að mæla húsin upp en að álitsbeiðendum hafi þótt það of dýrt og beðið gagnaðila um að nota gömlu teikningarnar. Segist gagnaðili hafa ákveðið að gera teikningarnar í tölvutæku formi vegna þess að hann þekkti einn álitsbeiðanda auk þess sem álitsbeiðendur hafi sagst ætla að benda nágrönnum sínum, sem hugðust fara út í sams konar framkvæmdir, á gagnaðila. Rétt er að taka fram að álitsbeiðendur segjast aðeins hafa afhent þær teikningar sem til voru á heimilunum og að tekið hafi verið fram að fleiri teikningar væru til hjá byggingarfulltrúa. Jafnframt hafna álitsbeiðendur því alfarið að hafa sagt að fyrirliggjandi teikningar væru réttar. Loks ber aðilum ekki saman um hvort samið hafi verið um að álitsbeiðendur útveguðu gildandi teikningar frá byggingarfulltrúa eða hvort gagnaðili átti að afla þeirra.

Í heimsókn gagnaðila til eiganda ..... þar sem skoða átti þær óverulegu breytingar sem gerðar höfðu verið á húsinu segir gagnaðili að sér hafi orðið ljóst að þær breytingar sem gerðar höfðu verið samræmdust ekki byggingarreglugerð og fengjust aldrei samþykktar af byggingarfulltrúa. Segist gagnaðili hafa upplýst að ekki væri hægt að sýna umræddar breytingar á teikningunum.

Gagnaðili hafi í framhaldinu lokið við umsamda uppdrætti og afhent álitsbeiðendum þá hinn 10. júní. Þann 14. júní hafi tveir álitsbeiðenda komið á teiknistofu gagnaðila og verið mjög ósáttir við þjónustuna. Annar álitsbeiðenda hafi óskað eftir endurgreiðslu en gagnaðili hafi svarað því til að samningur væri samningur og að hann hafi lokið við þá þjónustu sem samið hafi verið um auk þess sem fram komi í samningi aðila að allt sem sé í ósamræmi við gildandi skipulagsskilmála sé ekki á ábyrgð hönnuðar.

Í júlí fékk gagnaðili símtal frá Neytendasamtökunum og óskaði þá eftir að fá uppgefið reikningsnúmer álitsbeiðenda til að geta endurgreitt þeim þá greiðslu sem þeir höfðu greitt. Álitsbeiðendur neituðu endurgreiðslu en engu að síður endurgreiddi gagnaðili þann 26. júlí 2005 hvoru pari kr. 62.250, eða samtals kr. 124.500.

Gagnaðili hefur mótmælt kröfum álitsbeiðenda. Segist hann hafa unnið verkið sem samið var um og endurgreitt álitsbeiðendum. Lítur gagnaðili svo á að álitsbeiðendur eigi ekki neinar kröfur á sig. Segir gagnaðili að sá skaði sem málið hafi valdið sér séu kr. 480.000 auk virðisaukaskatts.

III. Forsendur.

Samkvæmt 4. tölul. 1. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup gilda lögin um ráðgjafarþjónustu sem veitt er í tengslum við vinnu við fasteignir. Í greinargerð með 4. tölul. 1. gr. kemur fram að þjónusta arkitekta falli undir gildissvið ákvæðisins.

Í máli því sem hér um ræðir voru gerðir tveir samningar, annars vegar um breytingu á húsi við ..... og hins vegar um breytingu á húsi við ....... Í bréfi álitsbeiðenda dagsettu 4. júlí 2005 komu fram athugasemdir í 25 liðum við teikningarnar sem gagnaðili afhenti þeim hinn 10. júní 2005. Af gögnum málsins virðist mega ráða að gagnaðili hafi aldrei tekið teikningar sínar til endurskoðunar eða leiðréttingar í samræmi við óskir álitsbeiðenda.

Í 1. mgr. 11. gr. laga um þjónustukaup segir að ef seld þjónusta sé gölluð geti neytandi krafist þess að seljandi hennar bæti úr göllunum nema að það valdi seljanda þjónustunnar óhæfilega miklum kostnaði eða verulegu óhagræði. Einnig segir í 2. mgr. 11. gr. að ef neytandi eigi rétt til að krefjast úrbóta skv. 1. mgr. og seljandi þjónustunnar bæti ekki úr galla innan hæfilegs frests sé neytanda heimilt að láta bæta úr gallanum á kostnað seljanda þjónustunnar. Á framangreind ákvæði laganna reynir hins vegar aðeins ef seld þjónusta var gölluð en í 9. gr. er mælt fyrir um hvenær seld þjónusta teljist vera gölluð. Að mati nefndarinnar reynir á 6. tölul. 1. mgr. 9. gr. í máli því sem hér um ræðir en samkvæmt honum telst seld þjónusta gölluð ef hún víkur frá því sem samningur seljanda og neytanda kveður á um.

Í því máli sem hér um ræðir er að mati nefndarinnar vandasamt að leggja mat á hvort þjónusta seljanda hafi verið gölluð þrátt fyrir að samningar milli aðila liggi fyrir. Ástæðan er sú að samningarnir upplýsa aðeins að takmörkuðu leyti hvað aðilum samdist um og þar fyrir utan ber aðilum í veigamiklum atriðum ekki saman um samskipti sín. Þannig ber aðilum ekki saman um aðdraganda samningagerðarinnar, ekki um verkefnin sem samið var um, ekki um skyldur aðila samkvæmt samningunum eða eftirmála.

Samkvæmt ákvæði til bráðabirgða í lögum um þjónustukaup er aðilum sem í þjónustukaupum greinir á um réttindi sín og skyldur samkvæmt lögunum heimilt að snúa sér til kærunefndar og óskað eftir áliti hennar um ágreiningsefnið. Í reglugerð nr. 565/2001 sem sett var um kærunefndina kemur fram í 1. mgr. 9. gr. að málflutningur fyrir nefndinni sé skriflegur og að nefndin kalli ekki fyrir vitni eða matsmenn. Að mati nefndarinnar er ágreiningur aðila þess eðlis að skrifleg málsmeðferð er ekki til þess fallin að leysa úr honum með fullnægjandi hætti. Forsenda þess að hægt sé að leggja mat á hvort þjónusta gagnaðila var gölluð er að skera úr um efni samninga aðila. Eins og fram hefur komið greinir aðila á um samninga sína og samskipti í öllum veigamiklum atriðum og þau skriflegu gögn sem liggja fyrir eru ekki nægilega afgerandi til að nefndin geti byggt niðurstöðu sína á þeim. Það er því mat nefndarinnar að til að leysa úr málinu með forsvaranlegum hætti þyrfti að kalla fyrir vitni. Þar sem slík heimild er ekki til staðar hjá nefndinni, sbr. 1. mgr. 9. gr. reglugerðar 565/2001, er að mati nefndarinnar óhjákvæmilegt annað en að hafna kröfum álitsbeiðenda.

IV. Niðurstaða.

Kröfum X og Y, álitsbeiðenda, á hendur Z ehf., gagnaðila, er hafnað.

_____________________________

Ólöf Embla Einarsdóttir

_____________________________ _____________________________

Anna Guðrún Árnadóttir Íris Ösp Ingjaldsdóttir