Úrskurður í máli 5/2002

14.2.2003

Með bréfi, dags 1. nóvember 2002, beindi X, hér eftir nefndur álitsbeiðandi, til nefndarinnar erindi vegna ágreinings hans við Y, hér eftir nefndur gagnaðili.
Erindið var lagt fram á fundi nefndarinnar þann 18. nóvember 2002 og var samþykkt að taka það til efnislegrar meðferðar. Í samræmi við ákvæði 2. mgr. 9. gr. reglugerðar nr. 565/2001 um kærunefnd lausafjár- og þjónustukaupa var gagnaðila gefinn kostur á að koma á framfæri við nefndina sjónarmiðum sínum og kröfum.
Umsögn gagnaðila, dags. 29. nóvember 2002, barst nefndinni þann 4. desember 2002. Að gagnaöflun og umfjöllun lokinni var málið tekið til úrlausnar þann 14. febrúar 2003

II. Helstu málsatvik og ágreiningsefni.
Skipt var um gallaðan gír í vélbát. Málsaðila greinir á um hver eigi að bera kostnaðinn af því að rífa gallaða gírinn frá og koma hinum nýja fyrir.

Kærunefnd telur að skilja beri kröfu álitsbeiðanda á eftirfarandi hátt:
Að gagnaðili greiði honum kr. 45.000 vegna eigin vinnuframlags við að skipta um gallaðan gír.

Í álitsbeiðni ásamt fylgigögnum kemur fram að sumarið 2002 hafi 10 tonna vélbátur orðið fyrir skrúfu- og gírtjóni. Báturinn er gerður út frá Vestmannaeyjum og er í eigu A, sem álitsbeiðandi er í fyrirsvari fyrir. Í álitsbeiðninni segir að snemma um haustið hafi verið keyptur gír af gerðinni Borg Warner af gagnaðila, sem greiddur hafi verið af tryggingafélagi A. Við prufukeyrslu að lokinni ísetningu gírsins hafi hann verið bilaður. Hafi gírinn þá verið rifinn úr og sendur til Reykjavíkur á sölustað gagnaðila. Við rannsókn gagnaðila á gírnum hafi komið í ljós að hann var gallaður. Gagnaðili hafi þá sent álitsbeiðanda nýjan gír, sem hafi reynst í lagi. Hins vegar hafi skapast aukin vinna við það að rífa gallaða gírinn frá og koma hinum nýja fyrir og prufukeyra hann. Í tryggingauppgjöri sem fylgdi álitsbeiðni kemur fram að vinnutími við að taka gallaða gírinn úr og koma hinum nýja fyrir hafi numið 18 vinnustundum og var gerð krafa um 45.000 kr. greiðslu vegna þeirra. Þann kostnað hafi tryggingarfélag útgerðarfélagsins ekki bætt og hafi álitsbeiðandi árangurslaust reynt að fá hann bættan úr hendi gagnaðila. Álitsbeiðandi telur að gagnaðili beri ábyrgð á þessum kostnaði. Telur hann að ef gírinn, sem gagnaðili seldi honum, hefði ekki reynst vera gallaður hefði kostnaðurinn ekki fallið til.

Í umsögn gagnaðila kemur fram að gagnaðili hafi á eigin kostnað sent nýjan gír til álitsbeiðanda í Vestmannaeyjum. Eftir að sá gír hafi verið settur við vélina hafi álitsbeiðandi talið sig heyra aukahljóð í nýja gírnum og hafi gagnaðili þá beðið verkstæði í Vestmannaeyjum um að athuga málið. Allt hafi reynst vera í lagi, en fyrir þessa þjónustu hafi gagnaðili greitt kr. 18.521. Telur gagnaðili að sá reikningur hefði átt að greiðast af álitsbeiðanda. Gagnaðili gerir að öðru leyti ekki athugasemdir við málavaxtalýsingu álitsbeiðanda. Varðandi kröfu álitsbeiðanda telur gagnaðili sér það óviðkomandi hvernig eða hvar söluhlutur er notaður. Í þessu tilfelli hafi gírinn verið settur við vél í bát í Vestmannaeyjum. Öðruvísi hefði horft við ef álitsbeiðanda hefði verið seldur vélbúnaður bátsins í heild. Þá hefði verið sjálfsagt að greiða fyrir sundurtekt og samsetningu vélar vegna gallaðs gírs eða annars vélbúnaðar sem væri hluti af því setti. Gagnaðili telur því engar forsendur vera fyrir því að verða við kröfu álitsbeiðanda.

III. Forsendur.
Málsaðila greinir á um hvort gagnaðila sé skylt að greiða fyrir þá vinnu sem álitsbeiðandi innti af hendi við að fjarlægja gallaða gírinn og setja nýjan við í hans stað. Álitsbeiðandi krefst þess að honum verði greiddar bætur vegna eigin vinnuframlags og kemur þá til athugunar 1. mgr. 40. gr. lausafjárkaupalaga varðandi bótagrundvöllinn og 1. mgr. 67. gr. sömu laga varðandi umfang skaðabóta.

Samkvæmt 1. mgr. 40. gr. lausafjárkaupalaga ber seljandi skaðabótaábyrgð á því tjóni sem kaupandi bíður vegna galla á söluhlut, nema seljandi geti sýnt fram á að gallann megi rekja til atvika (hindrunar) sem hann fékk ekki ráðið við og ekki er með sanngirni unnt að ætlast til að hann hafi getað séð fyrir við samningsgerðina. Gagnaðili hefur ekki sýnt fram á nein atvik sem leysa hann undan bótaskyldu og því verður að telja að gagnaðili sé bótaskyldur.

Í 67. gr. lausafjárkaupalaga er fjallað um ákvörðun skaðabóta. Fyrsta málsgrein ákvæðisins orðast svo: "Skaðabætur vegna vanefnda af hálfu annars samningsaðila skulu svara til þess tjóns, þ.m.t. vegna útgjalda, verðmunar og tapaðs hagnaðar, sem gagnaðili bíður vegna vanefndanna. Þetta gildir þó einungis um það tjón sem aðili gat með sanngirni séð fyrir sem hugsanlega afleiðingu vanefndar." Í ákvæðinu er að finna meginreglur um hvaða liðir það eru sem bættir eru og hvernig ákvarða eigi skaðabæturnar. Af gögnum málsins má ráða að vinnan við að skipta út hinum gallaða gír hafi verið unnin af álitsbeiðanda sjálfum. Hann hefur því ekki orðið fyrir beinum fjáhagslegum útgjöldum vegna vanefndar gagnaðila. Í athugasemdum til skýringa á þessu ákvæði, er fram koma í athugasemdum með frumvarpi er varð að lögum nr. 50/2000 um lausafjárkaup, segir eftirfarandi um ófjárhagslegt tjón: "Erfitt er að orða sanngjarna reglu sem fullnægir þörfum kaupanda fyrir bætur vegna ófjárhagslegs tjóns sem leiðir af vanefnd, t.d. vegna óhagræðis, tapaðs tíma og eigin vinnuframlags. Ekki þykir gerlegt að ákveða staðlaðar bætur fyrir óhagræði af þessu tagi. Þótt ekki sé í frumvarpinu nein almenn regla um skaðabætur fyrir ófjárhagslegt tjón stendur það ekki í vegi fyrir að greiddar verði í sanngjörnum mæli bætur fyrir vinnu sem innt hefur verið af hendi í frítíma og þess háttar, en telja verður eðlilegast að láta réttarframkvæmdinni eftir að móta reglur um það efni." Í samræmi við þetta sjónarmið telur nefndin að álitsbeiðandi eigi rétt á sanngjörnum skaðbótum úr hendi gagnaðila vegna eigin vinnuframlags við að skipta út hinum gallaða gír. Er þá horft til þess að umrædd vinna var forsenda þess að hægt væri að staðreyna gallann í söluhlutnum og bæta úr honum. Um er að ræða vinnu sem ella hefði þurft kaupa að og hefði gagnaðili þá orðið bótaskyldur samkvæmt skýru orðalagi 1. mgr. 67. gr.

Gagnaðili hefur við meðferð máls þessa hvorki mótmælt fjölda vinnustunda né fjárhæð kröfu álitsbeiðanda og telur nefndin því eðlilegt að leggja hana til grundvallar við ákvörðun á fjárhæð skaðabóta til handa álitsbeiðanda.

IV. Niðurstaða
Það er álit kærunefndar að gagnaðili beri að greiða álitsbeiðanda kr. 45.000 í skaðabætur vegna vinnu við að skipta um gallaðan gír.